ഫോൺ മുഴങ്ങുന്നു, നോട്ടിഫിക്കേഷൻ വന്നു വന്നു തീരുന്നില്ല. വാട്ട്സാപ്പ് ഗ്രൂപ്പുകളിൽ ചിരിയും കമന്റുകളും, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിൽ ലൈക്കും ഷെയറും, റീലുകളിലും സ്റ്റോറിയിലും ലോകം മുഴുവൻ. ഇതെല്ലാം നമുക്ക് മനുഷ്യരുമായി അടുത്ത് ബന്ധപ്പെടുന്നുവെന്നൊരു തോന്നൽ നൽകുന്നു. പക്ഷേ അതിനുപിന്നിൽ വളരുന്നത് ഒറ്റപ്പെടൽ എന്ന യാഥാർഥ്യം ആണ്.
ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിൽ ഒരാളും ഒറ്റയ്ക്കല്ല എന്നു തോന്നുമെങ്കിലും, അതിന്റെ മറുവശം ഭയപ്പെടുത്തുന്നതാണ്. ഡിജിറ്റൽ ബന്ധങ്ങൾ വളരുമ്പോൾ യഥാർത്ഥ ബന്ധങ്ങൾ അകന്ന് പോകുന്നു. ‘സോഷ്യൽ മീഡിയ’യിലൂടെ നാം ബന്ധപ്പെടുന്ന ആളുകൾ നമ്മെ കാണുന്നില്ല, കേൾക്കുന്നില്ല, മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല — അവർ വെറും സ്ക്രീനിൽ നമുക്ക് മുന്നിൽ തെളിയുന്ന ഐക്കണുകൾ മാത്രമാണ്.
മനശ്ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നത്, “ഡിജിറ്റൽ ബന്ധങ്ങൾ മനുഷ്യൻ്റെ അടിസ്ഥാനമായ സാമൂഹികതയെ ഭിന്നമാക്കുന്നു” എന്നാണ്. ഒരു ലൈക്ക് കിട്ടുമ്പോൾ മനസിൽ ഡോപ്പമിൻ ഒഴുകുന്നു, പക്ഷേ അതൊരു നിമിഷത്തിന്റെ സന്തോഷം മാത്രം. പിന്നീട് ശൂന്യത ഇരട്ടിയായി തിരിച്ചുവരും. ഇതാണ് “ഡിജിറ്റൽ ലോൺലിനസ്” എന്നു വിളിക്കുന്ന പുതിയ തലമുറയുടെ പ്രശ്നം.
വിദ്യാർത്ഥികൾ മുതൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന യുവാക്കളുവരെ പലർക്കും ഇന്ന് ഈ പ്രശ്നം അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ഓൺലൈനിൽ ‘ആക്റ്റീവ്’ ആയിരുന്നാലും, ആരോടും യഥാർത്ഥത്തിൽ സംസാരിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെന്ന ബോധം അവരെ കൂടുതൽ നിരാശരാക്കുന്നു. ബഹുഭൂരിഭാഗം യുവാക്കളും അവരുടെ വികാരങ്ങൾ മീമുകളിലൂടെയോ, റീലുകളിലൂടെയോ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു — അത് പോലും ഒരു തരത്തിലുള്ള ‘ഇമോഷണൽ എക്സ്പ്രഷൻ മാസ്ക്’ ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു.
കേരളത്തിലെ മാനസികാരോഗ്യവിദഗ്ധർ പറയുന്നത്, കഴിഞ്ഞ അഞ്ചു വർഷത്തിനിടെ ഒറ്റപ്പെടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൗൺസിലിംഗിനായി വരുന്നവരുടെ എണ്ണം ഇരട്ടിയായി. ചിലർക്ക് രാത്രിയിൽ ഫോണിൽ അനാവശ്യമായി സ്ക്രോൾ ചെയ്യുന്നത് പോലും ‘അവസാനിക്കാത്ത ശൂന്യത’ നിറയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമമായി മാറുന്നു.
ഒരു സമയത്ത് അയൽവാസിയോട് ചായ കുടിച്ച് സംസാരിച്ചു സമയം ചെലവഴിച്ചിരുന്നത് ഇപ്പോൾ ഒരു വീഡിയോ കോളിലേക്കോ, ഇമോജിയിലേക്കോ ചുരുങ്ങി. മനുഷ്യന്റെ മുഖഭാവം, ശബ്ദം, സ്പർശം — ബന്ധങ്ങളുടെ ആത്മാർത്ഥത ഇതെല്ലാമാണ് നല്കിയത്. ഡിജിറ്റൽ ലോകം അത് നീക്കംചെയ്തു, ബന്ധങ്ങൾ പിക്സലുകളാക്കി മാറ്റി.
വൈറലായ റീലുകളും ‘ട്രെൻഡിംഗ് ടോപ്പിക്കുകളും’ നമ്മെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുമെങ്കിലും, അവ നിമിഷാന്തരമായ ഓളം മാത്രമാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതം കാണുമ്പോൾ താരതമ്യം വളരുന്നു, ആത്മവിശ്വാസം കുറയുന്നു, സന്തോഷത്തിന്റെ അളവുകോൽ തെറ്റുന്നു. “അവർക്കുള്ളത് എനിക്കില്ല” എന്ന ചിന്തയാണ് ഈ തലമുറയുടെ നിശബ്ദ പീഡനം.
എങ്കിലും പ്രതീക്ഷയുടെ വെളിച്ചം ഇപ്പോഴും മങ്ങിയിട്ടില്ല. പലരും ‘ഡിജിറ്റൽ ഡീറ്റോക്സ്’ പോലുള്ള ആശയങ്ങളിലൂടെ യഥാർത്ഥ ബന്ധങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങാനുള്ള ശ്രമം തുടങ്ങി. പുസ്തകം വായിക്കുക, നേരിൽ സംസാരിക്കുക, കുടുംബസമേതം ഭക്ഷണം കഴിക്കുക, ഒരു വാരാന്ത്യം ഫോണില്ലാതെ ചെലവഴിക്കുക — ഇതൊക്കെയാണ് ഒറ്റപ്പെടലിനെ മറികടക്കാനുള്ള ലളിതമായ മാർഗങ്ങൾ.
ഡിജിറ്റൽ ലോകം ബന്ധങ്ങളുടെ വല വീശിയെങ്കിലും, അതിൽ മനുഷ്യരൂപം മറഞ്ഞുപോയി. മനുഷ്യൻ്റെ വികാരങ്ങൾ എത്ര ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുണ്ടായാലും ഡാറ്റയാക്കി അളക്കാൻ കഴിയില്ല.
അവസാനത്തിൽ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് ഒന്നാണ് — ലൈക്കും ഫോളോവറും മനുഷ്യബന്ധം അല്ല, മനസ്സിൽ തൊടുന്ന ഒരു നിസ്സാര സംഭാഷണമാണ് യഥാർത്ഥ ബന്ധത്തിന്റെ തുടക്കം.
